''In herinnering aan'' - Het Holocaustmonument in Amsterdam

In het hart van de voormalige Joodse Wijk in Amsterdam sieren 102.000 stenen het Holocaust Namenmonument. Honderdtweeduizend. Eén voor eenieder die tijdens de Tweede Wereldoorlog het leven liet, maar nooit een graf kreeg.

‘In herinnering aan’

Het monument is ontworpen door de Pools-Amerikaanse architect Daniel Libeskind, in opdracht van het Nederlands Auschwitz Comité. De gedenkplaats bestaat uit muren in de vorm van het Hebreeuwse woord voor 'in herinnering aan'. Voor de muren zijn 102.000 bakstenen gelegd. Elk met de naam, geboortedatum en leeftijd bij overlijden van één van de Joden, Roma en Sinti die tijdens de Tweede Wereldoorlog zijn vermoord.

Het is het eerste Holocaust monument met de namen van de Nederlandse Holocaust slachtoffers die geen eigen graf hebben. De gedenkplaats is een plek om stil te staan bij het verleden, het heden en de toekomst. Een plek voor bezinning en reflectie: voor nabestaanden van onschatbare waarde.

Paul Rohlfs: ''Met het aanbrengen van de laatste namensteen op 14 april, is het hart van het monument voltooid. De namen van de Nederlandse Holocaustslachtoffers zijn voor altijd in steen gegrift.''

De steen

De bakstenen symboliseren het alomtegenwoordige gebruik in Nederland en andere landen in West-Europa. Het plaatsen van stenen ondersteunt ook de symbolische betekenis van de Joodse, Roma en Sinti-herinneringsculturen, zoals de eeuwigheidswaarde van de onvergankelijke steen die weer en wind kan doorstaan.

De stenen zijn speciaal ontwikkeld voor dit monument. Tijdens de productie van de steen lag de focus op het vinden van de juiste kleur om de vertaalslag naar de Joodse Wijk te maken. Het was immers een wijk die zich kenmerkte door de oker bruine kleur van de huizen en gebouwen. De stenen zijn van zeer sterke kwaliteit, om ervoor te zorgen dat het monument generaties lang mooi blijft en uitstraling behoudt.

Locatie

De plek waar het monument is gelegen, is sterk verbonden met de geschiedenis van de Joodse gemeenschap in Amsterdam. Op deze plek, de rand van de Plantage- en Weesperbuurt, werd voor de Tweede Wereldoorlog nagenoeg volledig door de Joodse gemeenschap bewoond. De exacte locatie, in de Weesperstraat, was één van de bewoonde huizenblokken in deze buurt.

Jacques Grishaver: ''Op deze locatie stonden 27 panden en woonden 178 Joden. Allen zijn vermoord. In 1964 zong Rika Jansen het lied ‘Amsterdam huilt waar het eens heeft gelachten’. Het lied begon met de volgende tekst “Als vader weer bladert in zijn fotoboek, dan sta je versteld als hij weer verteld, van de Weesperstraat en de Jodenhoek…”

Rodruza

Geraakt door de opzet antwoorde Rodruza volmondig ‘ja’ op de vraag bij te willen dragen aan het monument. 102.000 namen, daar werden wij stil van. Je beseft ineens hoeveel dat er daadwerkelijk zijn als je al die stenen ziet: iedere steen een naam, iedere naam een mens. Het monument is naar alle waarschijnlijkheid vanaf september open voor publiek. Ga er eens kijken, het is bijzonder.